Ekibiniz tembel değil, sadece beyinleri “Hata Kodu” veriyor: Motivasyonu Yönetmenin Matematiği
Kurumsal hayatta yönetici olduğum yıllarda bu sahneyi defalarca yaşadım.
* Aylarca emek verilen proje bir anda bir kararla iptal olur.
* Beklenen bütçe onaylanmaz, adım atmak istersiniz ama atamazsınız.
* Ya da o terfi yine size uğramadan bir başkasına gider.
Ve toplantı odalarına çöken o ağır sessizliği eminim siz de bilirsiniz.
Lider olarak ekibinizdeki gözlerin içine bakarsınız ve o “ışığın” söndüğünü görürsünüz.
Yönetim literatürünün nesillerdir aktardığı, ancak bugünün nörobiyolojik gerçekleriyle çürümüş o eski refleks devreye girer: ‘Hadi arkadaşlar, gaza basıyoruz!’
Ve işte tam o an, biyolojiye karşı kaybedilen savaş başlar. Çünkü Platin‘in bu ayki sayısında detaylarıyla yazdığım gibi (Liderin Hayal Kırıklığı Sınavı); karşınızdaki durum “duygusal bir çöküş” değildir.
Karşınızdaki durum, beynin milisaniyeler içinde yaptığı acımasız bir matematiksel işlemdir: Negatif Ödül Tahmin Hatası (Reward Prediction Error- RPE).
Nörobilim bize şunu söyler: Beynimizde “Efor Maliyeti Hesaplayıcısı” vardır.
Beklenti karşılanmadığında, “dopamin sistemi ki haz olarak bilinenin aksine arzu motorudur”,
anında yakıtı keser.
Beyin prefrontal kortekse şu emri verir: “Bu strateji başarısız oldu. Kaynak harcamayı durdur. Frene bas.”
Siz biyolojik olarak “frene” basmış bir ekibe, dışarıdan “gaza bas – gaza bas” dediğinizde,
Sonuç bellidir: Motoru yakarsınız.
Arabanıza yapmayacağınız şeyi takımlarınıza yaptığınızın ne kadar farkındasınız?
İşte bu nedenle; sessiz istifalar, tükenmiş bedenler ve zihinlere sahip olursunuz.
Peki, bir “Beyin Temelli Kanıta Dayalı Lider” bu biyolojik freni nasıl yönetir?
Makalede anlattığım gibi, hayal kırıklığını bir “son” olarak değil,
Bir “veri” olarak okuyarak.
“Eforu” değil, “beklenen değeri” yeniden hizalayarak.
Ve kurum ekolojisinde küçük “Pozitif RPE” patlamaları yaratarak.
Liderlik, sadece başarıyı kutlamak değildir.
Liderlik, beynin bu hata kodunu alıp,
Onu yeni bir stratejiye dönüştürebilme sanatıdır.
Bu ay Platin Dergisi’ni okurken, ekibinize ve kendi beyninize bir de bu gözle bakın.
🧠 Not: Şirketinizde potansiyeli yüksek ama motivasyonel anhedoni(isteksizlik) yaşayan ekipleriniz varsa, sorunu motivasyon klasik motivasyon konuşmalarıyla değil, bilimsel yöntemler ve saha deneyimi ile çözmek için benimle iletişime geçebilirsiniz.
